1. Ana Sayfa
  2. Mevzuat Duyuruları
  3. SGK, Kreş ve Gündüz Bakımevi Yardımı Prime tabi değildir

SGK, Kreş ve Gündüz Bakımevi Yardımı Prime tabi değildir

SGK, Kreş ve Gündüz Bakımevi Yardımı Prime tabi değildir

Kreş ve gündüz bakımevi hizmeti alan çalışanların her bir çocuğu için işveren tarafından kreş ve gündüz bakımevi hizmetini veren gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerine yapılan ödemeler, sigortalıya doğrudan yapılan bir ödeme olmadığından için prime esas kazanç kapsamında değerlendirilmeyecek ancak söz konusu ödemenin nakdi olarak doğrudan çalışana yapılması halinde ise sigortalının prime esas kazanç hesabında dikkate alınacak ödeme olarak değerlendirilecektir.

A. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa göre Sigorta Primine Esas Kazançlar

Hak edilen ücretlerin,

• Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan o ay içinde yapılan ödemelerin ve işverenler tarafından  sigortalılar  için  özel  sağlık  sigortalarına  ve  bireysel  emeklilik sistemine ödenen tutarların,
•İdare veya yargı mercilerince verilen karar gereğince yukarıdaki (1) ve (2) numaralı alt bentlerde belirtilen kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin,
brüt toplamından oluşmaktadır.

B. Sigorta Primine Esas Kazanca Tabi Olmayan Kazançlar:

Ayni yardımlar ve ölüm, doğum ve evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev tazminatı, kıdem  tazminatı,  iş  sonu  tazminatı  veya  kıdem  tazminatı  mahiyetindeki  toplu  ödeme,  keşif ücreti, ihbar ve kasa tazminatları ile Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek yemek, çocuk ve  aile  zamları,  işverenler  tarafından  sigortalılar  için  özel  sağlık  sigortalarına  ve  bireysel emeklilik  sistemine ödenen  ve  aylık  toplamı  asgari  ücretin  %  30’unu geçmeyen  özel  sağlık sigortası  primi  ve  bireysel  emeklilik  katkı  payları  tutarları,  prime  esas  kazanca  tabi tutulmamaktadır.

Belirtilen istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemeler sigorta primine tabi tutulmaktadır.

C. Sigortalılar için ödenen Kreş ve Gündüz Bakımevi Ücretinin Prime Tabi olup olmayacağının değerlendirilmesi:

Bilindiği üzere, 21/3/2018 tarihli ve 7103 sayılı Kanunun 4’üncümaddesi ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nungelir vergisinden istisna edilen ücretleri düzenleyen 23’üncümaddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki (16) numaralı bent eklenmiştir.

“İşverenlerce,  kadın  hizmet  erbabına  kreş  ve  gündüz  bakımevi  hizmeti  verilmek  suretiyle sağlanan menfaatler (İşverenlerce bu hizmetlerin verilmediği durumlarda, ödemenin doğrudan bu  hizmetleri  sağlayan  gelir  veya  kurumlar  vergisi  mükelleflerine  yapılması  şartıyla,  her  bir çocuk  için  aylık,  asgarî  ücretin aylık  brüt  tutarının  %15’ini  aşmamak  üzere  bu  istisnadan yararlanılır.  Kreş  ve  gündüz  bakımevi  hizmetini  sağlayanlara  yapılan  ödemelerin  belirlenen istisna tutarını aşan kısmı ile hizmet erbabına bu amaçla nakden yapılan ödemeler ve sağlanan menfaatler ücret olarak vergilendirilir. Bu bentte yer alan %15 oranını, asgarî ücretin aylık brüt tutarının  %50’sine  kadar  artırmaya  ve  kanuni  seviyesine  getirmeye  Cumhurbaşkanı,  bu istisnanın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.)”

Söz konusu düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar 11 Haziran 2018 tarihli ResmîGazetede yayımlanan 303 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile açıklanmıştır.

5510 sayılı kanuna göre yapılanödemelerdenprimkesilebilmesi için bunlarınücret ve ücretten sayılan kazançlarniteliğinde olması gerekmektedir.

Genelde, sigortalı işçinin kazancı, işverenden almış olduğu ücrettir. Sigortalınınçalıştıklarıaydaalmaya hakkazandıklarıveücret kavramına  giren hertürlü ücretleri prim hesabınaesasalınmaktadır.

5510 sayılı kanunun  80.  maddesinin  (c)bendinde  “……herneadlayapılırsayapılsın  tümödemelerileayniyardımyerinegeçmeküzereyapılannakdi ödemelerprimeesaskazancatabitutulur…” hükmü yer almaktadır. Kanun hükmünün düzenleniş amacına bakıldığında,karşılığı nakit  ödeme  biçiminde  sigortalıya  yapılan  doğrudan  ödemeler  ile  yukarıda  (B.)  bölümünde sayılan sigorta priminden istisnalar dışında kalan tüm ayni yardımların prim matrahına dahil edilmesi gerekmektedir.

Ancak,  “ayni  yardım”deyiminin  anlamını  göreceli  bir  kavram  olup,  yargı  kararlarıyla belirlenmiştir. Yargıtay 21.  Hukuk Dairesinin 05/02/2007 tarihli ve 2006/4180-2007/1193 sayılı kararında ” …Ayni yardımlardan amaç, sosyal ve kişisel bir ihtiyacın karşılanması yolunda yapılan bir yardımdır. Yardımın ayni veya para olarak yapılmasının önemi bulunmamaktadır.”  denilmekte ve önemli olanın yardım niteliği olduğu, yoksabunun para olarak ya da mal olarak yapılmasının yardımniteliğini değiştirmeyeceğini belirtmiştir.

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin “Ücret tediye bordrosu” başlıklı 105 inci maddesinde, işverenlerin,  Kuruma  verdikleri  prim  belgesinde  yazılı  olanları  doğrulayıcı  nitelikte olmak  ve Kanunun 102 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinin (5) numaralı alt bendinde sayılan hususları  içerecek  şekilde  aylık  ücret  tediye  bordrosu  düzenlemekle  yükümlü  bulundukları belirtilmiş  olup  söz  konusu  bentte  işverenler  tarafından  ibraz  edilen  aylık  ücret  tediye bordrosunda  “sigortalının  ücreti,  ödenen  ücret  tutarı”  bilgilerinin  de  bulunmasının  zorunlu olduğu hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan ücret tediye bordrosunda yer verilmesi gereken bilgiler arasında bulunan ücret kavramı;

• 5510  sayılı  Kanunun 3’üncümaddesinin  birinci  fıkrasının  (12)  numaralı  bendinde, 4’üncümaddenin  birinci  fıkrasının  (a)  ve  (c)  bendi  kapsamında  sigortalı  sayılanlara saatlik,  günlük,  haftalık,  aylık  veya  yıllık  olarak  para  ile  ödenen  ve  süreklilik  niteliği taşıyan brüt tutar,

• 193 sayılı Kanunun 61 inci maddesinin birinci fıkrasında, işverene tabi belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatler,

olarak  tanımlanmıştır.  Butanımlardan  da  anlaşılacağı  üzere  vergi  mevzuatına  göre  ücretin kapsamı 5510 sayılı Kanuna göre daha geniştir. Nitekim, sigortalıya doğrudan ödenmeyen, hizmeti  karşılığı  sağlanan  ve  para  ile  temsil  edilebilen  menfaatler  de  ücret  olarak değerlendirilmekte olup 193 sayılı Kanunda öngörülen istisnalar dışında kalması durumunda ise vergilendirilecek kazanç olarak dikkate alınmaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, işverenlerce kreş ve gündüz bakımevi hizmeti alan kadın çalışanlarına nakdi olarak doğrudan bir ödeme yapılmadığı, kreş ve gündüz bakımevi hizmetini  veren  gelir  veya  kurumlar  vergisi  mükelleflerine  ödemenin  yapıldığı,  bu  şekilde sağlanan menfaat ve yapılan ödemelere ilişkin tutarların, vergi mevzuatı gereğince asıl ücret ile birlikte  ücret  bordrosunda  gösterilmesi  gerektiği  dolayısıyla  sigortalıya  bu  şekilde  sağlanan menfaat ve yapılan ödemelere ilişkin tutardan 5510 sayılı Kanunun 80 inci maddesinin birinci fıkrasının  (a)  bendi  kapsamında  prime  esas  tutulacak  bir  kazanç  elde  edilmediği anlaşılmaktadır. Söz konusu ödemenin 193 sayılı Kanunda öngörülen istisna tutarın üzerinde olması veya erkek çalışana yapılması bu durumu değiştirmemektedir.

Bu  itibarla,  kreş  ve  gündüz  bakımevi  hizmeti  alan  çalışanların;  her  bir  çocuğu  için  işveren tarafından kreş ve gündüz bakımevi hizmetini veren gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerine yapılan  ödemeler,  sigortalıya  doğrudan  yapılan  bir  ödeme  olmadığından  cihetle  prime  esas kazanç  kapsamında  değerlendirilmeyecek,  ancak,  söz  konusu  ödemenin  nakdi  olarak doğrudan  çalışana  yapılması  halinde  ise  sigortalının  prime  esas  kazanç  hesabındadikkate alınacaködeme olarak değerlendirilecektir.

TÜRMOB

 

Yorum Yap