1. Ana Sayfa
  2. Makaleler
  3. Bunları Biliyor musunuz Maden ve Yer Altı İşlerinde Çalışanların Hakları

Bunları Biliyor musunuz Maden ve Yer Altı İşlerinde Çalışanların Hakları

Bunları Biliyor musunuz Maden ve Yer Altı İşlerinde Çalışanların Hakları

Maden emekçileri iş kazalarında ve meslek hastalıklarında ciddi anlamda kayıplar veriyor. Son yıllarda ülkemizde maden kazaları ile yüzlerce maden işçisi hayatını kaybetmiştir. 6552 sayılı Torba Yasanın 2 inci maddesiyle bu konuda yer altı işlerinde çalışan işçilerle ilgili istisnalar getirildi.

Yer altı ve maden işlerinde çalışan işçilerin;

  • Ücretleri, asgari ücretin 2 katından az olamaz.
  • Yıllık ücretli izin süreleri 4’er gün arttırılarak uygulanır.
  • İş güvencesi kapsamına alınırken 6 aylık kıdem şartı yer altında çalışan işçilerde aranmaz..
  • Emeklilik hak edişlerinde fiili hizmet zammı uygulanır
  • Toprak altı işletmesi halinde bulunan madenlerde cevher istihsali ve bununla ilgili diğer bütün işlerde çalışanların münhasıran yer altında çalıştıkları zamanlara ait ücretleri; Gelir vergisinden istisnadır.

“Yer altı maden işlerinde çalışan işçilerin çalışma süresi; günde en çok yedi buçuk, haftada en çok otuz yedi buçuk saattir.”2 gün tatil yapacaktır.

Yer altında maden işlerinde çalışan işçilere, bu Kanunun 42 nci ve 43 üncü maddelerinde sayılan hâllerde haftalık otuz yedi buçuk saati aşan her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret, normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde yüzden az olmamak üzere arttırılması suretiyle ödenir.

Yeraltı işlerinde çalışan sigortalıların emeklilik için gerekli yaş ve prim günü koşulu diğer çalışanlara oranla farklılık arz etmektedir. Yaşlılık aylığı almaya hak kazanıp kazanmadığını belirlemek için yer altı işlerde çalışan işçinin ilk sigortalılık tarihine bakılmaktadır. Ekim 2008 öncesinde veya sonrasında ilk sigorta girişi olanlar için emekliliğe hak kazanma aşağıdaki gibi belirlenmiştir.

Ekim 2008 öncesi sigortalı sayılanlar

  • Sürekli maden ve yeraltı işlerinde en az 20 yıl + 5000 prim günü çalışan (yaş şartı yok)
  • Sürekli maden ve yeraltı işlerinde en az 25 yıl + 4000 prim günü çalışan (yaş şartı yok)
  • 50 yaş + maden ve yeraltı işlerinde en az 1800 prim günü çalışmış olanlarda ilk sigortalılık tarihi 08.09.1999’dan önce ise toplam 5000 prim günü çalışan,
  • 50 yaş + maden ve yeraltı işlerinde en az 1800 prim günü çalışmış olanlarda ilk sigortalılık tarihi 08.09.1999’dan önce ise 15 yıl ve en az toplam 3600 prim günü çalışan,
  • 50 yaş + maden ve yeraltı işlerinde en az 1800 prim günü çalışmış olanlarda ilk sigortalılık tarihi 08.09.1999’dan sonra ise 25 yıl ve en az toplam 4500 prim günü çalışan,
  • 50 yaş + maden ve yeraltı işlerinde en az 1800 prim günü çalışmış olanlarda ilk sigortalılık tarihi 08.09.1999’dan sonra ise 7000 prim günü çalışan kişilere yaşlılık aylığı bağlanabilecektir.

Ekim 2008 tarihinden önce yeraltı maden işlerinde çalışmaya başlamış olan çalışanlara, bu işlerde geçirdikleri sürelerin toplamının 4’te1’i prim ödeme gün sayısı toplamına eklenecektir.

Ekim 2008 sonrası sigortalı sayılanlar

  • Sürekli maden ve yeraltı işlerinde en az 20 yıl çalışan + 50 yaşını doldurmuş+ toplam 7200 prim günü olan çalışan

kişilere yaşlılık aylığı bağlanabilecektir.

Çalışma koşulları diğer mesleklere veya işlere göre daha ağır koşullar içeren işler için yıpranma payı da diyebileceğimiz bir uygulamaya gidilmiştir. Birebir bu işleri yapan işçilerin daha erken emekli olabilmeleri için işveren SGK payında ve işçinin prim gününde artış yapılmaktadır. İşveren yeraltı maden işinde birebir çalıştırdığı işçisinin uzun vadeli sigorta kolu işveren payını %3 daha fazla olarak hesaplayıp ödemektedir. Normal işçisinin uzun vadeli sigorta primini %11 olarak öderken, yeraltı maden işinde çalışan işçisinin uzun vadeli sigorta kolları primini %14 oranında ödemektedir.

İşveren uzun vadeli sigorta priminin % 3 daha fazla ödenmesi işçiye prim günü açısından fayda sağlamaktadır. İşçinin 360 prim günü çalışmasına fazladan 180 prim günü eklenmektedir.

Böylece prim gün sayısı çalıştığı süreden daha fazla olacak, emeklilik için gerekli olan prim gün sayısına daha kısa zamanda ulaşabilecektir.

Battal KILIÇASLAN

Serbest Muhasebeci Mali Müşavir

battal.kilicaslan@bfskurumsal.com

Yorum Yap

Battal KILIÇASLAN
Battal KILIÇASLAN

Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Bordo ve Özlük İşleri Bilanço Okuma Teknikleri Finansçı Olmayanlar için Finans Eğitimi İşletmelerde bütçe hazırlama ve yönetme teknikleri Dernek, Vakıf, Belediye Şirketleri Muhasebesi İç Denetçi Belediye İştirakleri Muhasebesi Vakıf ve Vakıf Şirketleri Muhasebesi Dernek ve Dernek Şirketleri Muhasebesi info@bfskurumsal.com Telefon : 0312 394 0 443